‘Ontsnap uit het mutsen-paradijs’ – dat is de ondertitel van het boek ‘Een webshop is geen carrière’, geschreven door Marianne Zwagerman, oud-topvrouw bij de Telegraaf en mede-oprichter van de omroep Powned.

Als multi-webshop-moeder (hier, hier en hier) en officieel MamaMarketeer wordt mij vaak gevraagd wat ik van dit boek vind. Mensen verwachten meestal een negatief oordeel, omdat ik, afgaand op de titel, mij wel aangesproken moet voelen als muts. Multi-muts, in mijn geval…

Bij deze dus mijn wellicht verrassende mening over het boek ‘Een webshop is geen carrière’ van Marianne Zwagerman. Ik vind het namelijk een Goed Boek.

Kefferige topdog met goede adviezen

Marianne Zwagerman geeft in haar boek namelijk veel goede en vooral praktische tips over hoe je je als ambitieuze vrouw kunt handhaven in een mannenwereld. Niet door ook een man te worden (de fout die ze naar eigen zeggen zelf maakte) maar door een gezonde combinatie van zachte, vrouwelijke eigenschappen en bloeddorstigheid. Zij noemt dit ‘bloeddoddigheid’ – en hoewel ik geen fan ben van dit soort zelfverzonnen termen, vat het wel goed samen waar zij voor staat.

De titel én de algemene toon van het boek is behoorlijk kefferig en vaak onnodig schofferend, maar goed: wat kun je anders verwachten van een oud-Telegraaf top dog en Powned-oprichter?
Ook ben ik het absoluut niet eens met haar definitie van succes (minstens een miljoen omzet per jaar en 20 man personeel) en carrière (een lekkere toyboy als secretaris en een Hummer van de zaak onder je billen.) Onder deze hijgerige haantjes-woorden ligt echter een zeer interessante en ook zeer actuele rode draad: namelijk dat ‘de vrouw’ vaker de regie over haar eigen leven moet nemen, en moet onderhandelen over haar positie als dat nodig is. En daarmee doelt ze niet alleen op webwinkeliers, maar op iedereen (vrouw én man) die zich in haar leven laat leiden door de dingen die haar ‘overkomen’.

Chef Babyverzorging – oftewel het moederschapsideaal

Marianne Zwagerman stelt dat vrouwen primair nog steeds worden gezien als moeder. En dat ze zich hierdoor laten sturen in hun carrière-keuzes. Dat herken ik – maar al te goed. In Nederland heerst nog altijd het moederschapsideaal. Als vrouw is het soms lastig om helder te krijgen wat nu je eigen wensen zijn, en wat je wordt ‘opgelegd’ door de maatschappij.

In mijn geval begon die sociale druk heel subtiel: ’Hoe ga je dat straks doen als de baby geboren is?’ - een vraag die met name aan mij werd gesteld, niet aan mijn man. En toen onze dochter werd geboren, sprak de kraamzorg vooral mij aan, mij hiermee bombarderend tot Chef Babyverzorging. Gelukkig (!) was ik door een ongeplande keizersnede langere tijd immobiel en werkte manlief als freelancer, waardoor hij uiteindelijk de cursus ‘Baby in bad doen, verschonen en veilig aankleden’ kreeg en zo dus al snel beter dan ik wist hoe je snel een luier moest verwisselen.

Kinderen horen bij hun moeder – die daardoor vaak financieel afhankelijk is

Om mij heen zie ik vaak dat het andersom gaat: doordat veel mannen na 3 dagen weer aan het werk gaan, kom je als vers gezin al snel in de situatie waarin de moeder bijna automatisch Chef Verzorging en de vader Chef Inkomen wordt.
De moeder blijft wel werken, maar op het moment dat blijkt dat twee carrières lastig in balans zijn te brengen met een gezinsleven (bijvoorbeeld als 5 dagen crèche voor jouw kind te zwaar blijkt te zijn) moet er een keuze worden gemaakt: één van beiden gaat minder werken. De keus om minder te gaan werken, wordt vervolgens vaak genomen op basis van wie het minst verdient – de moeder. En op basis van het feit dat meer dan de helft van de mannen vindt dat kinderen beter af zijn bij hun moeder, dan bij hun vader, opa, oma of crèche.
Zo wordt je als moeder bijna ongemerkt in een overwegend zorgende positie gedrukt. En hoe langer dit duurt, hoe schever het groeit. De man groeit in salaris, de vrouw blijft op hetzelfde niveau, of levert in. Zo kom je in de situatie dat ook jij niet economisch zelfstandig bent, samen met zo ongeveer de helft van vrouwelijk Nederland.

En nu de hamvraag: moet je per se financieel onafhankelijk zijn?

De hamvraag is natuurlijk: moet je als moeder per se financieel onafhankelijk zijn? Ik vind van niet. Ik ben van mening dat ouders samen moeten beoordelen wat belangrijk is voor hun gezin. Als dat inhoudt dat één van beiden minder gaat werken, of stopt met werken, dan is dat in mijn ogen een zeer legitieme keus.

Niet financieel onafhankelijk, wel gelijkwaardig

Dat je ervoor kiest om (gedeeltelijk) thuis te blijven, heeft natuurlijk consequenties. Ten eerste: je verdient minder, of je verdient niets. Ten tweede: je ontwikkeling als werknemer/arbeidskracht staat stil. Dat is op de korte termijn misschien niet zo erg, maar op de lange termijn kan dat verstrekkende gevolgen hebben.

Want, even op een rijtje:
- vrouwen zorgen meer dan mannen
- mannen werken en verdienen meer dan vrouwen, dit verschil wordt groter naarmate er kinderen komen
- mannen gaan er bij een scheiding financieel op vooruit, vrouwen gaan er op achteruit.
- zo’n 34% van de huwelijken eindigt in een scheiding

Het is erg belangrijk om hier bij stil te staan, vóórdat je een dag (of 3) minder gaat werken. Want als jij niet vanuit je hart de noodzaak voelt om zelf voor je kind te zorgen, dan begin je hier dus met onderhandelen. Zo logisch is het niet om degene die het meest verdient het recht te geven ook het meeste te mogen werken.

Zorg is ook arbeid

Ben jij er wel uit dat jij echt heel graag zelf voor je kind zorgt? Duidelijk. Dan is de volgende vraag: hoe zorg je nu voor een gelijkwaardige relatie als je ongelijkwaardig geld inbrengt? Simpel: door te erkennen dat zorg ook arbeid is.
Als je ervan uitgaat dat je liever zelf zorgt dan dat je zorg inkoopt (denk aan schoonmaken, boodschappen doen, kinderopvang) is het een goed idee om dit vast te leggen. Met een omweg wordt de thuisblijvende partij financieel beloont, zodat het verschil niet zo groot is als het onverhoopt misgaat en jullie besluiten uit elkaar te gaan.

Terug naar de boek

Als jullie er voor kiezen dat jij als moeder thuisblijft om de rust en regelmaat te creëeren waarvan het hele gezin profiteert, dan is dat prima. Zorg echter wel dat je dit ook financieel afdekt: een keus die door jullie beiden wordt genomen, moet ook door beiden worden gedragen. Zorg moet betaald worden, of je die nu uitbesteedt of zelf doet. Dit vraagt in veel gevallen om heldere afspraken en dus om onderhandelingen, thuis aan de keukentafel. Zo neem jij het heft in eigen handen: je blijft thuis omdat jullie dat allebei belangrijk vinden, niet omdat je degene bent die nu eenmaal het best luiers verschoont of omdat je minder verdient.
Kiezen jullie ervoor dat jullie allebei blijven werken, of dat je man inlevert? Dan zul jij als ambitieuze vrouw veel hebben aan de adviezen van Marianne Zwagerman – je moet alleen een beetje door de hijgerige toon heen lezen.

Wil jij aan de slag met jouw financiële situatie?

Een aanrader voor vrouwen die zich in deze situatie bevinden is het boek ‘Vrouwen & Geld’ van Denise Hulst en Wilma van Hoeflaken. Hun boek helpt je om je financiën tegen het licht te houden, met name op het gebied van werk, kinderen, pensioen, scheiding en overleg met je partner.

Wil jij een webshop beginnen?

Logisch. Een webshop kun je namelijk aan laten sluiten op de wensen van jezelf en die van je gezin.
Bedenk wel van te voren goed of je nu bij wijze van hobby een webwinkel opent of uit een serieuze drive, bijvoorbeeld omdat je je verder wilt ontwikkelen als ondernemer. In dat laatste geval zul je waarschijnlijk weer moeten onderhandelen: hoeveel dagen heb jij nodig om van je webshop een succes te maken? Welke hulp heb je nodig van je partner? Hoeveel wil je investeren? Ook daarbij komen de bloeddoddige adviezen van Marianne Zwagerman best van pas. Uiteindelijk is je man… ook een man.

Meer over het Mutsenparadijs

Er is inmiddels een flinke discussie losgebarsten rondom dit boek. Dit komt met name door de manier waarop Marianne Zwagerman zich opstelt. Haar agressieve toon wordt door veel vrouwen (en mannen) zeer onaangenaam gevonden. En hoewel ik begrijp dat dit voor haar een manier is om publiciteit te trekken, vind ik het erg jammer dat ze hiermee de vrouwen die ze wil ‘bevrijden’ tegen zich in het harnas jaagt. Effectief voor de verkoop, iets minder effectief voor de discussie rondom dit interessante thema. Gemiste kans.

PS: de toon en het optreden van Marianne Zwagerman bij Pauw & Witteman deed nogal wat stof opwaaien onder vrouwelijke webwinkeliers. Ben je nieuwsgierig waarom? Bekijk dan hier haar optreden in Pauw & Witteman. En op het blog van Martine Bakx vind je een interessante discussie van webwinkeliers over het boek. En for the record: ik ben het absoluut niet eens met hoe Marianne Zwagerman hier Liesbeth van Zijl (van Dressparade) en andere webwinkeliers wegzet – ik vind het onnodig en behoorlijk onbeschoft om je eigen definitie van succes en ambitie op zo’n manier op te leggen aan andere vrouwen (zie het begin van dit verhaal).

Carrièreloze Muts of bloeddoddige carrière-tijger – wat vind jij?

Neem jij de regie over jouw leven in eigen handen? Ben jij een webwinkelier? Een thuisblijfmoeder? Of werk je (net als ik) 5 dagen per week? Herken je je in het boek en/of in mijn verhaal? Ik hoor heel graag jouw mening!